MS-patiënt blijft onbestraft voor kweken cannabis

MS-patiënt blijft onbestraft voor kweken cannabis

DEN HAAG

Een MS-patiënt en zijn vrouw zijn terecht ontslagen van alle rechtsvervolging voor het zelf telen van cannabis. Dat heeft de Hoge Raad dinsdag geoordeeld.

Het zelf telen van cannabis is in Nederland eigenlijk verboden. De wet heeft alleen een uitzondering gemaakt voor medicinaal gebruik.

Deze cannabis mag echter alleen door professionele kwekers met een ontheffing worden geproduceerd en slechts op doktersrecept worden gegeven.

Bijwerking

De apotheek verstrekt slechts een beperkt aantal soorten. De betrokken patiënt bleek echter negatieve bijwerkingen van deze cannabis te krijgen.

Omdat er vele soorten met verschillende werkzame stoffen bestaan, besloot het echtpaar uit nood om zelf hun medicijn te kweken. Daarbij bleek de man wel baat te hebben. Volgens deskundigen heeft de patiënt blijkbaar wel de plant weten te vinden, die voor hem werkzame stoffen bevat.

Rechtsvervolging

Het gerechtshof van Leeuwarden ontsloeg daarom zowel de patiënt als zijn vrouw al eerder van rechtsvervolging. Het Openbaar Ministerie vocht die uitspraak bij de Hoge Raad aan.

Het hoogste rechtscollege van Nederland vindt echter dat het hof terecht heeft besloten om het echtpaar strafrechtelijk ongemoeid te laten.

Uitzonderlijke omstandigheden

De Hoge Raad vindt dat uitzonderlijke omstandigheden in een individueel geval kunnen meebrengen dat verboden gedragingen, zoals deze, gerechtvaardigd kunnen worden als wordt gehandeld in een noodtoestand. Die noodtoestand is aangetoond.

Ook is volgens de raad aannemelijk geworden dat de MS-patiënt "slechts van de door hem zelf gekweekte cannabis een heilzame werking ondervond."

Met het besluit van de Hoge Raad is het uitgesproken ontslag van rechtsvervolging voor het echtpaar dinsdag definitief geworden.

Experiment met cannabis als medicijn in Spanje

MADRID (ANP/DPA)

Vier ziekenhuizen en zestig apotheken in het noordoosten van Spanje gaan cannabis verstrekken aan patiënten. Het experiment duurt een jaar. Er wordt gekeken wie baat heeft bij de therapeutische effecten. Dat hebben de Catalaanse gezondheidsautoriteiten dinsdag gemeld.

Cannabis verhoogt in sommige gevallen de eetlust bij aids–patiënten, vermindert misselijkheid en braken bij chemotherapie en kan chronische pijnklachten verlichten. In Spanje is marihuana verboden, maar veel mensen gebruiken het wel voor medische doeleinden. Meestal wordt het dan gerookt, maar dat heeft wegens schadelijke effecten niet de voorkeur van artsen.

MS-patiënt kweekt wietplant liefst zelf

Wim Moorlag heeft sinds elf jaar MS. Op zijn zolder kweekt hij wiet die zijn pijn verlicht. Dat mag niet, vindt de politie. Moorlag hoopt dat de rechter anders oordeelt, nu minister Hoogervorst van de medicinale wiet af wil.

Van blowen zag Wim Moorlag uit Bovensmilde de lol niet in. Tot elf jaar geleden bij hem multiple sclerose (MS) gediagnosticeerd werd. De bijwerkingen van de medicijnen die hij probeerde, waren soms erger dan de kwaal. Sindsdien rookt hij wiet: ,,Het lost niks op, maar het verlicht de pijn en er is geen alternatief.’’ Eerst kreeg Moorlag (49) zijn wiet via de huisarts en de apotheek. Maar die wiet bezorgde hem hoofdpijn en was duur.

Moorlag rookt drie gram per dag (winkelwaarde: zo’n twintig euro) en besloot zijn eigen planten te gaan kweken. Dat ging goed. Tot in juli vorig jaar de politie op de stoep stond na klachten over stankoverlast en zijn voorraad (49 planten) in beslag nam. Dat gebeurde in december opnieuw, met een nieuwe oogst. ,,Ik zat met niks! Dat beschouw ik als diefstal.’’

Voor 250 euro per persoon kunnen Moorlag en zijn vrouw de zaak schikken. ,,Dok die centen even en klaar, denken ze’’, zegt zijn vrouw Klasiena. ,,Maar dat doen we niet. Honderden mensen verkeren in dezelfde situatie, daar strijden we voor.’’

Jarenlang wisten de politie, de huisarts en de buren van hun kweek. In een hok van nauwelijks twee vierkante meter op de zolder zijn alle kieren dicht gekit, en er hangen een koolstoffilter en een afzuiginstallatie.

,,Maar de stankoverlast bleef’’, zegt een van de buren. ,,Het gaat te ver als je een ander in zijn vrijheid beperkt.’’

Dat conflict bleek onoplosbaar en de buren schakelden de politie in. Officieel is de hennepkweek verboden, maar de politie in Assen spoort kwekerijen met minder dan vijf planten niet actief op, zegt woordvoerster Dana Kragten.

Maar komt er een tip en treft de politie wiet aan, dan moet ze dat opruimen. Waarom en van wie de tip komt, doet volgens Kragten niet ter zake.

Volgens Moorlag wordt de burenruzie zo via de politie beslecht, en dat ten koste van zijn gezondheid. Een medische verklaring van het Academisch Ziekenhuis Groningen meldt: ,,Het is niet wenselijk dat deze stabiliteit binnen een geslaagde vorm van zelfzorg wordt doorbroken...’’

Kragten: ,,Dat hij een grote voorraad voor zichzelf kweekt, doet niets af aan het feit dat het wettelijk niet is toegestaan. Zijn wiet is via de apotheek te bestellen.’’

Moorlag was blij dat burgemeester Leers van Maastricht de wietteelt wil legaliseren. ,,Ik voel me nu aangetast in mijn recht op eigen gezondheidszorg. Ik hoop dat er een goede wet komt. Nu is het grijp-maar-raak-beleid, dat velen dupeert. Wat een geld wordt hieraan besteed. Alleen aan ons al, politiemannen, advocaten, rechter. En waarvoor?’’ Inmiddels heeft hij weer vier planten staan.

Psychiater Van Dijk: "Schizofrenie door cannabis nieuwe medische mythe"

Castricum - In de jaren dertig ’kreeg je homofilie’ door cocaïnegebruik. In de jaren zeventig werd schizofrenie veroorzaakt door een falende opvoeding van de moeder. Het is allemaal onzin gebleken. Opnieuw dreigt een medische mythe te ontstaan: nu word je schizofreen van hasj en wiet.

Psychiater Daniël van Dijk was verbaasd toen hij het nieuws afgelopen week vernam: per jaar zouden er in Nederland 200 schizofreniepatienten bijkomen foor gebruik van hasj en wiet - cannabis dus. Dat meldden de media op basis van onderzoek door het Trimbos-instituut. Volgens het Trimbos zouden ook mensen zonder erfelijke aanleg psychotisch worden door intensief blowen. De achterliggende boodschap: softdrugs zijn niet zo onschuldig als wordt beweerd. Koffieshops zijn gezondheidsbedreigende plaatsen voor de jeugd. Dokter Van Dijk, werkzaam bij psychiatrisch ziekenhuis Duin en Bosch in Castricum, kon haast niet geloven dat het Trimbos uit het niets een onderzoek met dergelijke vergaande resultaten op tafel kon leggen.

Als iemand weet wat er in Nederland en daarbuiten gaande is op het gebied schizofrenie en drugs, is Van Dijk het. In Duin en Bosch is hij bezig met een jarenlang onderzoek naar het verband tussen de psychische ziekte en cannabis. Een autoriteit wil hij zelf niet genoemd worden, maar hij behoort tot een groep experts op dit gebied in Nederland.

Van Dijk: ,,Ik ben het gaan uitzoeken. Er bleek geen sprake van nieuw onderzoek, maar van een combinatie van diverse oude onderzoeken. De conclusies die er vervolgens aan verbonden zijn, zijn veel te kort door de bocht’’, aldus Van Dijk. ,,Dat heb ik daarna in een radio-uitzending ook verteld tegen onderzoeker Harald Wychgel van het Trimbos. Hij antwoordde dat niet hij gezegd heeft dat je schizofrenie krijgt van cannabis, maar de media. Oke, maar hij heeft ook niet gezegd dat het niet zo is. En nu is het kwaad al geschied.’’

Van Dijk haalt er de voorbeelden bij van cocaïnegebruik en homoseksualiteit, en schizofrenie en de moeder. ,,In de jaren dertig werd in kringen van kunstenaars, schrijvers en journalisten, zeg maar de bohemiens, behoorlijk veel cocaine gesnoven. Tegelijk maakten de mensen binnen die groep er veel minder een probleem van voor hun seksuele geaardheid uit te komen dan andere Nederlanders. Er bestond dus een verband tussen cocaïne en homoseksualiteit, maar geen enkel oorzakelijk verband.’’

Het idee dat moeders verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van schizofrenie bij hun kind, ontstond in de jaren zeventig volgens hetzelfde mechanisme. Van Dijk: ,,Ontdekt werd dat moeders van schizofrenen hun kind niet los konden laten. Dat zou de reden zijn dat kinderen schizofreen werden. Achteraf bleek het andersom. De kinderen kregen veel aandacht omdat ze al iets mankeerden. Het was dus adequaat en geen schadelijk gedrag van de moeder.’’

Is een beeld eenmaal geschetst, dan is het moeilijk ongedaan te maken. Heel wat moeders werden gekweld door schuldgevoelens als de diagnose schizofreen werd gesteld bij hun zoon of dochter. Een effect dat lang doorijlde. Want in medische kring mocht inmiddels duidelijk zijn dat het verhaal onjuist was, in de omgeving van de getroffen familie was dat niet. Lange tijd is de ’schizofrenogene moeder’ nog nagewezen.

Ook in de huidige discussie rond cannabis en schizofrenie waakt Van Dijk voor een verkeerde interpretatie van de feiten. ,,Dit soort uitspraken berokkenen enorm veel schade. In de afgelopen week ben ik al drie keer gebeld door de ouders van een schizofreen kind. Een moeder kwam zelfs naar me toen met de vraag: Als ik mijn zoon uit de koffieshop had weten te houden, was hij dan niet ziek geworden?’’

Dat er een relatie bestaat tussen cannabis en schizofrenie is inmiddels duidelijk. Iedereen die in de psychiatrie werkt, zal beamen dat schizofrenen duchtige blowers zijn. Het onderzoek van Van Dijk toont het wetenschappelijk aan. Van de geestelijk gezonde Nederlandse mannen tussen de 20 en 40 jaar rookt tussen de 5 en 10 procent cannabis. Mannen met schizofrenie in dezelfde leeftijdscategorie blowen veel meer (60 procent).

Maar of blowen in de vroege puberteit vervolgens schizofrenie uitlokt op latere leeftijd, kan Van Dijk niet bewijzen. Eerder lijkt het er op dat veel patiënten de drugs gebruiken als zelfmedicatie, een theorie waaraan momenteel binnen de psychiatrie getwijfeld wordt. Aan de hand van eigen onderzoek onder 176 schizofreniepatienten, heeft Van Dijk ontdekt dat veel zieken blowen om de bijwerkingen van psychoseremmende medicijnen te bestrijden. Door wiet of hasj te roken voelen ze zich minder stijf, voelen ze meer emoties en kunnen ze soms weer van seks genieten.

Van Dijk geeft een voorbeeld van een van zijn ernstige psychotische patienten, die bij het minste of geringste uit zijn vel sprong. Hij werd op een ander medicijn gezet en kreeg psychotherapie, waardoor hij zijn drugsgebruik ook wist in te perken. Het resultaat is bemoedigend. De jongen is rustiger en wil inmiddels graag aan het werk. Hij heeft al tijden niet meer in de isoleercel gezeten. ,,Hij voelt zich naar eigen zeggen weer voor 70 procent in orde. Het vinden van een baan zou hem net het laatste zetje in de goede richting kunnen geven.’’

Van Dijk ziet met lede ogen toe hoe in het huidige politieke klimaat het gedoogbeleid ter discussie wordt gesteld. ,,Als er een drugsvrije wereld mogelijk was, zou ik daarvoor zijn. Helaas zit de maatschappij anders in elkaar. Wat verboden is, trekt criminelen. Als dokter zeg ik: voor de volksgezondheid zou je alles wat slecht is moeten legaliseren. Op diverse plekken in Nederland is bij een onderzoek een groep junks gratis heroïne verstrekt. Ze gingen zich verzorgen, werden gezonder, gingen aan het werk en stopten met stelen. En neem de situatie hier op terrein van Duin en Bosch. We hebben hier een huisdealer uit Bakkum. Dat gaat prima. Tot die man een tijdje de gevangenis in moest. Toen kwamen er pushers het terrein op. Die gaven de patienten een keer gratis spul. De volgende dag kwamen ze terug en zeiden tegen een zo’n jongen: Nu betalen, anders draai ik je kop er af. Waar gebeurd. En zo’n kwetsbare jongen, die toch al denkt dat de KGB hem op de hielen zit, ziet zijn angsten bevestigd.’